kasteel historiek

Terug naar het verleden

een wandeling door de geschiedenis van het kasteel

Het Kasteel

Het kasteel van Ordingen is in de vroege middeleeuwen ontstaan als een grenswachter van het graafschap Loon. Later ging dit graafschap over in het prinsbisdom Luik, en wordt de geschiedenis van het kasteel bepaald door de geschiedenis van het bisdom. Kasteelheren zullen over Ordingen heersten tot het begin van de 17de eeuuw. Dan wordt het kasteel verkocht aan de landcommandeur van de balije Biesen van de Teutoonse Orde.

Het kasteel , dat in die periode onder leiding staat van een commandeur, ridder van de Teutoonse orde. In de 19de eeuw is het kasteel in handen van de familie De Pitteurs. Een telg van deze familie bouwt in 1879 het opperhof om tot een plaisance kasteel. De oude burcht blijft hierbij redelijk behouden, maar alle gevels worden verbouwd in neo-renaissance stijl.

Ordingen historiek 1
Ordingen historiek 5

Torens worden bijgebouwd en aan de westkant komt een riante galerij. Architecten van deze verbouwing zijn de Antwerpenaar Josse Schadde en zijn leerling, de Brusselaar Paul Saintenoy. In deze tijd worden ook de toegangswegen naar het kasteel aangepast. De grote "tiendenschuur" in het neerhof verdwijnt, waardoor vanuit het kasteel een mooie doorkijk ontstaat op de groene omgeving. De oude gracht tussen voorhof en opperhof wordt gedempt, en aan de zuidkant van het kasteel komt nu de hoofdingang via een brug over het vestingwater, ter hoogte van de gedempte gracht. De nieuwe brug over de vestinggracht geeft toegang tot het park ten noorden van het kasteelcomplex. Het verval van het kasteel wordt ingezet door bombardementen in de tweede wereldoorlog en bezegeld door de verkoop van het kasteel in 1964. In deze periode wordt de watermolen gesloopt. Gelukkig overleven de kasteelgebouwen en enkele gebouwen van het neerhof. De oudste gebouwen van dit neerhof worden in 1968 geklasseerd. Vanaf 1997 zorgen de huidige eigenaars voor een grondige restauratie van het complex.

De Heren van Ordingen

De vroegste vermeldingen van de Heren van Ordingen zijn in de bronnen te vinden vanaf 1040. De oudst bekende heer is messire Adam de Harduemont en is afkomstig van Luik. Door gebrek aan afstammelingen gaat de heerlijkheid dan over naar een aanverwante tak van de familie Duras. Willem van Duras (overleden in 1389) was een neef van Arnold II van Ordingen. De opvolgers van Willem zullen zich voortaan Heer van Ordingen noemen. Een nakomeling, Arnold van Horion overlijdt in 1481, hij laat in de archieven een uitgebreid testament na, en wordt begraven in de kerk van Ordingen. Ook zijn zoon, Willem II van Horion, die in 1503 overlijdt wordt op dezelfde plaats begraven. Hun grafsteen is nu ingemetseld in de noord gevel van het poortgebouw;

Ordingen historiek 9
Ordingen historiek 2

Met Willem II van Horion krijgt het kasteel een andere allure in de renaissance geest. Hij beheert de heerlijkheid met zorg en op moderne wijze bouwt hij een nieuwe vleugel aan het kasteel. Zijn enige zoon, Michel van Horion huwt met Geertrude van Meerdervoort, afkomstig uit Zuid-Holland. Michel overlijdt in 1556. Zijn zoon Willem IV wordt heer van Ordingen, zijn dochter Digna huwt met Gerard Huyn van Amstenraedt. Als gevolg van financiële problemen besluit Willem IV net voor zijn dood tot de verkoop van het kasteel. Zijn echtgenote Sofia van Bellinckhausen zal deze verkoop doorzetten in 1611, niet toevallig aan Edmond Huyn van Amstenraedt, op dat ogenblik landcommandeur van de balije Biesen van de Teutoonse Orde, en familie van Gerad Huyn.

De Teutoonse Orde

In de periode van de Teutoonse orde wordt het kasteel omgevormd tot een commanderij, onder leiding van een commandeur. In deze periode wordt vermoedelijk heel wat verbouwd aan het opper- en neerhof. De commandeurs zijn zonen van adellijke families, meestal Duitse, die geen rechtstreekse erfgenaam zijn in hun eigen heerlijkheid. Ze hebben eerst een carrière als militair, en worden ingezworen als Ridder in de orde. De inkomsten van een commanderij moeten voorzien in hun dure levensonderhoud. Een pas aankomende commandeur krijgt in regel een wat kleinere commanderij.

Ordingen historiek 6
Ordingen historiek 3

Naargelang zijn invloed groeit, muteert hij naar een grotere en meer opbrengende commanderijen. Dit heeft als gevolg dat de verblijfstijd van een commandeur meestal kort is (1 tot 10 jaar). In de tweehonderd jaar durende commanderij van Ordingen zien we dan ook circa 25 commandeurs optreden. In de latere 18de eeuw verblijven deze commandeurs nog nauwelijks in Ordingen, maar worden ze daar vervangen door een rentmeester.

De Franse Revolutie

In 1797 wordt de commanderij verkocht als kerkelijk goed, eerst aan Marie Catherine Desart, later blijkt het goed in handen te zijn van Pierre François Gilles de Libotton, een harde opkoper van "zwart goed".

Ordingen historiek 6
Ordingen historiek 8

De Familie Pitteurs

In het begin van de 19de eeuw komt het goed in handen van Charles Lambert Balthazar de Pitteurs-Hiégaerts, een rijke steelkoolbaron. Hij overlijdt in 1863. Zijn derde zoon Léon Charles de Pitteurs-Hiégaerts neemt het gezag over. Hij wordt baron voor het leven benoemd en is ondermeer burgemeester van Ordingen. Hij zal het kasteel grondig laten verbouwen in 1879 en het zeer smaakvol inrichten. Zo legt hij ook een enorme kunstverzameling aan, die nu nog steeds in detail bekend is in het veiligboek "Collections de feu le Baron Léon de Pitteurs-Hugaerts d'Orange", dat in 1927 uitgegeven is. Léon overlijdt in 1902 en laat het kasteel over aan zijn ongehuwde zoon Antoine.

ordingen historiek 3
Ordingen historiek 5

Het bombardement in 1940, de moeilijkheden nadien met restauratie dossiers en familie ruzies zijn aanleiding tot het verkopen van het kasteel Ordingen. De verkoop gebeurt in 1964. Kort tevoren, in 1962 is Antoine overleden in Tenerife. De verkoop luidt het einde in van de "heerlijkheid" in zijn oude grandeur. Het park wordt verkaveld en gelukkig worden de gebouwen gered door Henri Louis Beckers, een dokter uit Tongeren, die verder verval tegengaat en samen met zijn zoon Gerard Beckers weervoor enige leefbaarheid zorgt. Zij baten een restaurant uit in het kasteel met een taverne in het zogenaamde commandeurshuis. Gerard Beckers verkoopt het complex in 1997.

Een Nieuw Begin

Ook in 1997 wordt de vennootschap Bemas de nieuwe eigenaar van het kasteel van Ordingen. De beheerder van deze vennootschap is Richard Sleurs. Hij is gehuwd met Maria Thijs. Richard en Maria zijn aan een nauwgezette restauratie van het hele complex begonnen. Als eerste werd de alleenstaande hoektoren aangepakt, daarna het poorthuis. Dit poorthuis werd omgevormd tot een fraai conferentie-centrum en een privé-woning. Inmiddels loopt het verzoekschrift om het kasteelgedeelte te klasseren. Dan wordt het mogelijk om de in 1940 vernielde kasteelvleugel te herbouwen. Het volledige kasteelgedeelte zal dan gerestaureerd worden en als hotel-restaurant uitgebaat worden. Het commandeurshuis zal gerestaureerd worden naar een cntrum voor dagtoerisme. Na een periode van 20 jaar is het kasteel van Ordingen in zijn glorie hersteld. De inrichting is grotendeels het werk van de Antwerpse meester-decorateur Pieter Porters.

De nieuwe uitbater, die tevens restaurant De Beekhoeve in Landen uitbaat, zal vanaf najaar 2019 instaan voor het hotel en evenement-gedeelte.

Kasteel van Ordingen - ©2019 photography Ben Van Dessel, Penta-Worx

Bronvermelding: A.G. Joosen

Ten gepaste tijde worden er groepsrondleidingen georganiseerd in het kasteel

die nog verder in detail gaan over de bezienswaardigheden in het kasteel zelf.

Daarbij kunnen ze omlijst worden door een brunch.

Neem met ons contact op.

Design by Trouwlab · Photography by Ben Van Dessel - Archi-Foto · All rights reserved. ©2020

INSCRIVEZ-VOUS A NOTRE NEWSLETTER

Remplissez votre adresse e-mail et restez au coutrant.